WFF 2015 – Wojciech Staroń w rozmowie z UMP o “Braciach”

Wywiad z Wojciechem Staroniem o jego dokumencie, który wyświetlany był w ramach konkursu w sekcji dokumentalnej WFF 2015.

Advertisements

WFF-2015

Chociaż sam seans był o barbarzyńskiej porze 9.30, warto było zerwać się skoro świt, by porozmawiać z Wojciechem Staroniem, który był operatorem obsypanego nagrodami Placu Zbawiciela. Reżyser Braci opowiedział mi m.in. o pracy nad filmem, o relacji łączącej go z bohaterami dokumentu i o tym, że chciałby móc widzieć więcej materiałów na festiwalu. Zapraszam do lektury!

Although the film was screened at 9.30 in the very morning, it was worth waking up so early to have a little chat with Wojciech Staroń, the camera operator for famous Plac Zbawiciela. He told me about his work on Brothers, the relationship with the protagonists of his documentary and that he would love to see more at the Warsaw Film Festival. Enjoy!

UMP: Pozwolę sobie zacząć od tego, że bardzo podobał mi się Pański film.

Let me start with expressing my appreciation for your film.

Wojciech Staroń: Dziękuję.

Thank you.

UMP: Podczas dyskusji z widownią stwierdził Pan, że Bracia to film o poszukiwaniu piękna. To oczywiście prawda, ale obserwując relację braci Kułakowskich wydaje mi się, że to jest też film o trudzie godzenia się ze starością – może ze wskazaniem na Pana Mieczysława spośród dwójki z nich?

During the after-screening discussion with the audience you stated that Brothers is a film about a search for happiness. It’s absolutely truthful, but observing the relationship between the Kulakowski brothers made me feel that it is also a film about the difficulty of resigning to the heavy burden of ageing. Maybe it is more applicable to Mr. Mieczysław?

Wojciech Staroń: Jest w nas coś takiego, że dopóki jesteśmy młodzi, to starość pozostaje tajemnicą. Innymi słowy, jak się jest sytym, to nie zna się głodu. Kiedy mamy po 30, 40 lat nie myślimy o tym, jakie ta starość ma mikroproblemy, jakie ma makroproblemy. Rzeczywiście, obserwując braci, widziałem jak oni się zmagają z upływem czasu – Alfons radził sobie lepiej, ponieważ miał swoje marzenia, pracę, cel i to go napędzało. Mieczysław postawił sobie za cel spokojne życie. Gdy kilka lat temu spytałem go o jego marzenia – powiedział mi, że chciałby zwiedzić jeszcze trochę świata.

There is something in all of us that as long as we are young, ageing remains a mystery. In other words, once someone’s full, he does not know hunger. When we are in our 30s or 40s, there is no thinking about the micro- and macroproblems of ageing. Indeed, while observing the two of them, I could tell they struggle with the time passing by – Alfons was better adapted, because he had his dreams, his work, his goal – it all fostered him. Mieczysław had a more down-to-earth goal, which was having a peaceful life. A few years back, I asked him about his dreams – he told me that he would like to see a bit more of the world.

z17528061O,Wojciech-Staron--fot--archiwum-prywatne-

UMP: Wyjazd do Brukseli był takim właśnie spełnieniem takiego marzeniem?

The trip to Brussels was coming his dream true?

Wojciech Staroń: Z pewnością bardzo się cieszył na myśl o tym wyjeździe. Mieczysław bardzo przeżył pożar – to był na pewno pewien zgrzyt, który odbił się na jego zdrowiu i na harmonii życia, o którą tak dbał. Dla Alfonsa zaś było to nowe wyzwanie – niewiarygodna strata, gdyż w pożarze spłonęło ponad 6000 obrazów z całego życia. Musiał się jednak podnieść i nadrobić to wszystko, co utracił. Na początku strasznie schudł, rozchorował się…

He was certainly very enthusiastic about this trip. Mieczysław went through a very hard time after their house was burned down – it was a “grind” that had its reflection in his state of health and his harmony, which he nurtured so much. Alfons approached this event as a new challenge – an evermemorable loss, because the fire destroyed more than 6000 paintings from his entire life. He needed to get over it and make up for everything he’d lost. In the beginning he lost weight, got very sick…

UMP: Tego jednak nie widzimy na filmie…

Even though we do not see this in Brothers

Wojciech Staroń: To prawda – ten proces był bardzo długi, dla Alfonsa było wtedy dużo punktów zwrotnych. W każdym razie, udało mu się z tego podnieść – tak jak Mieczysławowi w pewnym sensie. Plany budowy nowego domu nie były ich „ziemią obiecaną”, bowiem Mieczysław musiał pojechać do domu opieki – doszło do sytuacji, w której nie mógł się nakarmić czy też ubrać. I znowu są w innym miejscu, znowu muszą zacząć swoje życie od nowa. Alfons musi być blisko Mieczysława, musi wiedzieć w jakich rękach znajdzie się jego brat. To jest walka ze słabością, ze starością, ale oni są prawdziwymi „fighterami”.

It’s true. This proces was very long-lasting, there many turning points for Alfons at that particular time. Nevertheless, he managed to lift himself up – as it happened with Mieczysłas as well. The plans of building a new house was not their “promised land”, because Mieczysław’s condition forced him to go to the rest home – neither could he dress up nor eat anything on his own. And then again, they were somewhere else and had to start their life all over again. Alfons needs to be close to his brother, he needs to know he’s in good hands. It is a battle against weakness and ageing, but these people are the real fighters.

plakat filmu bracia

UMP: Co Pan ma na myśli określając ich „fighterami”?

What do you mean by ”fighters”?

Wojciech Staroń: Mieczysław nam opowiadał, że kiedyś uczestniczył w ekspedycji w tundrze i gdy grupa została zaatakowana przez niedźwiedzia, jeden z jego kolegów go zabił. To jest ten typ człowieka, który przeszedł przez wszystko w życiu – czterdziestostopniowe mrozy, podróże koleją transsyberyjską w barbarzyńskich warunkach na składzie węgla. Ci ludzie byli świadkiem wielu śmierci, ale wielokrotnie jej też umknęli.

Mieczysław told us once that he participated in an expedition in the tundra – his group was attacked by a bear, but one of his friend killed him. It’s this type of people, who went through almost everything in their lives – forty degrees below zero, travelling by trans-siberian railway in rough conditions in a coal storage. These people have seen a lot of death and escaped it many times as well.

UMP: Tak jak Pan wspomniał po seansie, nie chciał się Pan skupiać na tym, co ludzie mogą sobie dopowiedzieć. W jednym z ujęć bracia stoją nad jeziorem, kamera jest zwrócona w stronę Alfonsa, który opowiada o barwach na niebie. Poczułem, że wystarczyło spojrzeć w jego oczy, by wyobrazić sobie, przez co ten człowiek musiał przejść, by znaleźć się w tym miejscu ze swoim bratem. Pokazał Pan inną stronę tych ludzi – również dramatyczną, ale nieskupiającą się na ich traumatycznych wspomnieniach.

Just as you have mentioned after the screening, you did not want to focus on the issues, which people could imagine. One of the shots captures the brothers standing near a lake, the camera is focused on Alfons, who speaks about the color of the sky. I felt that just by looking in his eyes, one could imagine what did this man go through in his life, so that he could stand right there with his brother. You have shown a different side of these people – equally dramatic, but not focused on their traumatic reminisces.

Wojciech Staroń: Kiedy kręcę film, staram się pokazać pewien wycinek rzeczywistości – chcę dać to poczucie przestrzeni „pozakadrowej”, czyli to co czuje bohater i z czym to się wiąże – jego traumami, wydarzeniami z życia, doświadczeniami. Ten wycinek to wierzchołek góry lodowej, a to, czego nie widać, pracuje na naszą percepcję – to widz sobie dopowiada resztę. To nie jest może informacyjnie dokładne – stało się to i to w tym i tym momencie – ale mi bardziej chodzi o przedstawienie pewnej siatki przeżyć, którą niesie ze sobą bohater.

When I direct a film, I do my best to depict a snippet of the reality – my goal is to give the viewer a feeling of the space out of the camera frame – everything that the character feels and what it refers to – his traumas, life events, experiences. This snippet is still only the tip of an iceberg – the unseen works on our perception – the viewer adds elements of the story by himself. It might not be very accurate in terms of the information given – you know, “this happened at this particular time” – but what I put emphasis on, is showing this web of experiences that the character carries with him.

UMP: Czy Alfons nie stał się dla Pana swego rodzaju mentorem – łączy Was wieloletnia przyjaźń, o której Pan wspominał. Z pewnością darzy Pan go ogromnym szacunkiem, co dało się wyczuć w Braciach.

Did Alfons become sort of a mentor for you? You have known each other for many years and what’s more, you respect him a lot – it was visible in the film.

Wojciech Staroń: Nie określiłbym tego może relacją mentora i ucznia, ale zawsze chciałem dawać Alfonsowi jego należyte miejsce. Dla mnie on jest mistrzem malarstwa i zasługuje na ogromny szacunek. Oczywiście, miałem z nim dyskusje na temat tego filmu – miał nawet pewne sugestie, abym coś wyostrzył, gdzieś dodał więcej muzyki. Musiałem jednak mieć twarde zdanie co do filmu.

I would not describe it as a relationship of the student and his teacher, but I always paid the right respect to Alfons. He’s the master of painting to me and deserves to be respected. Obviously, I have spoken with him about the film – he even had his suggestions to me, like I should sharpen something, add some music etc. Despite that all, I needed to have my own vision of the film.

UMP: To w końcu Pański film.

It’s your film in the end.

Wojciech Staroń: (śmiech) Dokładnie. To wynikało z mojego bagażu doświadczeń filmowych, operatorskich, montażowych. Alfons natomiast czuje kompozycję, czuje kontrast – w malarstwie to on jest niekwestionowanym mistrzem. To było bardzo ciekawe spotkanie, z dużym, wzajemnym szacunkiem.

(laughs) Exactly. It stems from my experience as the camera operator, director and editor. On the other hand, Alfons understands and feels composition and contrast – he’s the undeniable master of painting. It was a very interesting encounter, with lots of respect to each other.

wojciech staron z bracmi

UMP: Jak Pan ocenia sam festiwal? Czy widział Pan jakieś filmy z konkursu filmów dokumentalnych?

How do you evaluate the Warsaw Film Festival? Did you see any of the films in the documentary section?

Wojciech Staroń: Niestety nie widziałem. Oprócz tego, że jestem tutaj na festiwalu, mam mnóstwo spraw na głowie – w końcu mieszkam w Warszawie. Mamy dwójkę dzieci…

Unfortunately, I did not. Apart from being here at the festiwal, I have lots of other things on my mind – I live in Warsaw. We have two kids…

UMP: Codzienność wzywa.

The everyday life calls.

Wojciech Staroń: Codzienność wzywa, dokładnie. Mamy w planach jednak tu przyjść, bowiem festiwal trwa do końca tygodnia. Jest jeszcze kilka dni, więc coś byśmy chcieli zobaczyć. A może Pan może coś polecić?

Exactly, the everyday life calls. We plan to come here more, the festival lasts until the end of the week. There is still something to see, would you recommend me something?

UMP: Widziałem tylko kilka filmów, ale z filmów z konkursu dokumentów mogę stwierdzić, że Pański film jest moim faworytem. Mogę Panu polecić „Kings of nowhere”, opowiadający o zalanym miasteczku w Meksyku.

I’ve seen only a few ones, but I feel that your film is my favorite in the documentary section. I could recommend “Kings of Nowhere”, about a flooded city in Mexico.

Wojciech Staroń: Akurat ten widziałem, ale to prawda – bardzo dobry dokument.

I did see this one already – it’s a very good film.

UMP: Trzymam kciuki, żeby nagroda w konkursie filmów dokumentalnych trafiła do Pana i dziękuję za rozmowę.

I will keep my fingers crossed so that Brothers receive the prize and thank you for the interview.

Wojciech Staroń: Bardzo dziękuję.

Thank you.

Follow me facebook.com/unusualmotionpictures

@UMP_blog

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s