UMP Recommends – Experimenter

Michael Almereyda tells in his elegant Experimenter the story of Steven Milgram, an eccentric psychologist, who gave grounds to the behavioral psychology.

Advertisements

The art of film drifts away from the framework of theatre play, leaving a progressively growing gap between these two forms. It is contrary in Michael Almereyda’s  Experimenter, which exhibits the story of Steve Milgram and his social psychology research. It’s an intelligently provoking and attention-demanding feature, but most of all, it is a brilliant show-off of two regrettably underrated actors – Peters Sarsgaard and Winona Ryder.

15101212563713-Experimenter

In the 60s, an American psychologist Steven Milgram began his work on defining human tendencies to obey orders and authority. The outcome of his controversial experiments have forced the world to face the very unsettling truth about humanity and caused Milgram to become the victim of his own discovery.

Experimenter is not an ordinary biopic due to, among others, its unique narration. Almereyda reaches out to the patterns rooted in the art of theatre – beginning from Sarsgaard, who comments upon the events as a form of out-of-the-screen stage directions and ending with the green-screen scenography, a bit vintage-film like, but referring to a theatre play. That specific, Thespian mannerism brings forward the strongest features of Milgram’s story – the astounding role of Sarsgaard is exposed (as well as Winona Ryder’s part as the psychologist’s loyal wife), whilst the plot gains an intriguing insight from the protagonist. Praising the title of the film, Michael Almereyda gives himself space to play withc conventional biopic frames. Therefore, the rhythm of the film is not constant and numerous interjections and extensive symbolism (the elephant in the corridor as an example) happen to interfere with the clear perception of Experimenter. Nevertheless, it is an attention-demanding feature, which offers a lot in exchange for the viewer.

B7RIb4jCQAACNm9

Interestingly, that “creative traditionalism” is sort of broken in form, but not in the  layer of the film’s meaning, which remains highly strict and direct. Almereyda is a full-time, ardent supporter of Milgram and according to this view, he displays and comments upon the reality. Using his sarcastic protagonist as the narrator, the director reveals how underestimated and misunderstood the results of his experiment really was –obviously when Milgram was alive. The cold rationalism and loftiness, deriving from the claustrophobic experiment’s room, are transmitted to Milgram’s family and his encounters with other psychologists, but it is not a concern for Milgram either. Almereyda does not put his protagonist’s flaws out on display, letting Sarsgaard do his best to charm the audience, even though he might a tough guy to sympathize with.

A lot of attention is also attached to Holocaust – not only due to the outcome of his experiment, which somehow explained obedience over conscience, but also the times considered in the film. A very symbolical meaning is granted to the process of Adolf Eichmann, whose line of defense relied on this very obedience phenomenon. The director emphasizes the fact that Milgram was Jewish, which somehow explains why he referred to the massive genocides when discussing his research.

Some may find Experimenter a biopic that is tiring and filled with lots of scientific language. Once we melt in this theatre-like structure, Peter Sarsgaard and Winona Ryder provide us with an astonishingly acted, booming with symbolism spectacle. Such an attitude ensures that Michael Almereyda’s film is definitely among the best of 2015.

UMP Grade: 42/50

(Cinematography: 8.5, Plot: 8, Acting: 9.5, Soundtrack: 7, Quaintness: 9)

UMP Poleca – Eksperymentator

Dialog filmu z teatrem jest zjawiskiem coraz rzadziej występujący, bowiem obydwie formy sztuki przechodzą metamorfozy i coraz bardziej od siebie odbiegają. Nieco inaczej jest w przypadku filmu Eksperymentator, który sięga po temat jednego z najciekawszych badań psychologii społecznej minionej epoki. To film inteligentnie prowokujący i wymagający, ale przede wszystkim, to popis aktorskich umiejętności dwójki nieodżałowanie niedocenionych artystów – Petera Sarsgaarda oraz Winony Ryder.

Eksperymentator opowiada historię amerykańskiego psychologa Stevena Milgrama, który w latach 60. rozpoczął badania nad tendencją człowieka do przestrzegania rozkazów i posłuszeństwa wobec władzy. Wyniki jego eksperymentów postawiły świat przed kontrowersyjnymi, trudnymi do zaakceptowania faktami dotyczącymi ludzkiej natury, zaś sam Milgram stał się ofiarą własnego odkrycia.

Eksperymentator nie należy do standardowych filmów biograficznych, m.in. ze względu na specyfikę narracji. Wzorce dla filmu Almereydy są głęboko zakorzenione w formie sztuki teatralnej – począwszy od Sarsgaarda, który spoglądając w kamerę komentuje wydarzenia w formie didaskaliów, a skończywszy na stylizowanej trochę na stary film, „greenscreenowej” scenografii, która również jednoznacznie kojarzy się z formą teatru. Ten zabieg uteatralnienia historii Stevena Milgrama ma swoje niewątpliwe zalety – wyeksponowana zostaje świetna rola Sarsgaarda (z równie mocnym akompaniamentem Winony Ryder w roli wybranki naukowca), zaś oś wydarzeń zyskuje ciekawe spojrzenie ze strony samego protagonisty. Hołdując tytułowi filmu, Michael Almereyda sam pozwala sobie na zabawę z konwencjonalnym filmem biograficznym. Przez to Eksperymentator podąża nierównym rytmem, z którego czasem wybijają widza wtrącenia i mnóstwo symboliki (chociażby pierwsze pojawienie się słonia w korytarzu). Mimo to, Eksperymentator kino wymagające ogromnej uwagi, ale dające wiele w zamian.

Co ciekawe, tradycjonalizm twórczy zostaje przełamany w formie, ale nie w sztywnej warstwie wymowy filmu. Almereyda przyjmuje jednoznaczne stanowisko w swojej opowieści – jest całkowitym zwolennikiem Milgrama i zgodnie z tym poglądem prezentuje filmową rzeczywistość. Używając głównego bohatera, odpowiednio sarkastycznie pokazuje jak niezrozumiałym i niedocenionym osiągnięciem były badania behawioralne amerykańskiego naukowca. Chłodny racjonalizm i wyniosłość Sarsgaarda wyniesione z klaustrofobicznego pokoju eksperymentalnego przenoszą się na płaszczyznę jego relacji z rodziną, a także są obecne podczas zetknięć ze środowiskiem naukowym. Almereyda nie krytykuje jednak swojego protagonisty w żaden sposób, a Sarsgaard doskonale potrafi przypodobać się publiczności.

Sporo uwagi poświęca się również tematyce Holocaustu, nie tylko ze względu na rezultaty eksperymentu Milgrama, który poniekąd tłumaczył wyższość posłuszeństwa nad sumieniem, ale także ze względu na czas akcji. Symboliczne znaczenie przyjmuje proces Adolfa Eichmanna, którego linia obrony osadzała się właśnie na “posłusznym wykonywaniu rozkazów”. Z punktu widzenia reżysera, ważne jest także pochodzenie Milgrama, które poniekąd mogło tłumaczyć dlaczego odnosił on wyniki badań do masowego pogromu Żydów.

Dla niektórych widzów Eksperymentator będzie trudnym do przebrnięcia, podszytym ogromną ilością naukowego języka, filmem biograficznym. Jeśli jednak damy się porwać łamanej strukturze, Peter Sarsgaard wraz z Winoną Ryder zapewniają dwie godziny porywającego aktorsko, buchającego od symboliki spektaklu. I z takim nastawieniem film Michaela Almereydy to niekwestionowana czołówka tegorocznego kina.

Ocena UMP: 42/50

One thought on “UMP Recommends – Experimenter

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s